Hættu að vona og byrjaðu að framkvæma
SMART markmið eru mælikvarði á árangur sem breytir óljósum óskum í skýran vegvísa. Aðferðin byggir á því að hvert markmið sé Sértækt, Mælanlegt, Aðgengilegt, Raunhæft og Tímasett. Með því að beita þessari aðferð eykur þú verulega líkurnar á að ná settum markmiðum, hvort sem er í markaðssetningu, sölu eða rekstri almennt.
Flestir stjórnendur kannast við áramótaheitin í rekstrinum. Í janúar eru allir fullir eldmóðs: „Við ætlum að auka sýnileika!“ eða „Þetta árið tvöföldum við söluna!“ En þegar kemur fram í mars er loftið farið úr vélinni og þessi stóru orð orðin að innantómum frösum. Vandamálið er ekki skortur á metnaði, heldur skortur á skýrleika. Óljós markmið leiða af sér ómarkvissar aðgerðir og engar mælingar.
SMART-aðferðin tekin fyrir: Hver stafur skiptir máli
Til að skilja betur hvernig SMART-aðferðin virkar skulum við brjóta hana niður, staf fyrir staf. Þetta er ekki bara gátlisti, heldur hugarfar sem þarf að tileinka sér við alla stefnumótun.
S: Sértækt (Specific) – Hvað nákvæmlega?
Markmiðið verður að vera skýrt og afdráttarlaust. Spyrðu þig spurninga eins og: Hverju viljum við áorka nákvæmlega? Hver ber ábyrgð? Hvaða aðgerðir þarf að grípa til? Markmiðið „auka sölu“ er of almennt. Betra markmið væri „auka sölu á vöruflokki X um 20%“. Þá vita allir hvert skal stefna.
M: Mælanlegt (Measurable) – Hvernig vitum við að við höfum náð því?
Ef þú getur ekki mælt það, geturðu ekki stjórnað því. Markmiðið þarf að vera bundið við töluleg gildi. Hvernig mælir þú „auka sýnileika“? Er það með fjölda birtinga, umferð á vefsíðu eða fjölda nýrra fylgjenda á samfélagsmiðlum? Án mælikvarða er ómögulegt að vita hvort aðgerðir skila árangri eða hvort stefnunni þurfi að breyta.
A: Aðgengilegt (Achievable) – Er þetta raunverulega hægt?
Það er gott að vera metnaðarfullur, en markmið sem er augljóslega óraunhæft getur dregið úr öllum starfsanda. Markmiðið þarf að vera krefjandi en samt innan seilingar miðað við þær auðlindir, tíma og mannskap sem þú hefur. Að ætla að tí-falda sölu á einum mánuði án aukins fjármagns er líklega ekki aðgengilegt markmið.
R: Raunhæft (Relevant) – Skiptir þetta máli fyrir heildarmyndina?
Þessi punktur er oft vanmetinn. Markmiðið verður að styðja við yfirmarkmið fyrirtækisins. Það þjónar litlum tilgangi að setja markmið um að fjölga fylgjendum á TikTok ef markhópurinn þinn er alls ekki þar. Gakktu úr skugga um að hvert markmið, stórt sem smátt, þjóni stærri tilgangi og sé í takt við langtímastefnu fyrirtækisins.
T: Tímasett (Time-bound) – Hvenær á þetta að vera klárt?
Markmið án skilafrests er bara draumur. Með því að setja tímaramma skapast nauðsynlegur þrýstingur og skýr upphafs- og lokapunktur. Það gerir þér kleift að skipuleggja verkefnið í smærri áfanga og fylgjast með framvindunni. „Auka vefumferð um 25%“ er gott, en „Auka vefumferð um 25% fyrir lok þriðja ársfjórðungs“ er markmið sem hægt er að vinna eftir.
Dæmi úr íslenskum raunveruleika: Frá óljósri hugmynd að SMART markmiði
Ímyndum okkur lítið íslenskt fyrirtæki sem selur handverkskaffi á netinu. Framkvæmdastjórinn setur fram markmið fyrir næsta ársfjórðung. Hér sjáum við muninn á hefðbundnu markmiði og SMART markmiði.
| Óljóst markmið | SMART markmið | |
|---|---|---|
| Hugmynd | Við þurfum að selja meira á netinu. | Auka mánaðarlega sölu í vefverslun um 15% innan þriggja mánaða (fyrir 1. desember). |
| Sértækt | Nei, of almennt. | Já, beinist að sölu í vefverslun. |
| Mælanlegt | Nei, „meira“ er ekki mælikvarði. | Já, 15% aukning er skýr mælikvarði. |
| Aðgengilegt | Óvíst. | Já, 15% vöxtur á 3 mánuðum er krefjandi en raunhæft fyrir vaxandi fyrirtæki. |
| Raunhæft | Já, þjónar yfirmarkmiði. | Já, aukin sala á netinu er lykilatriði í vexti fyrirtækisins. |
| Tímasett | Nei, enginn skilafrestur. | Já, þrír mánuðir, með lokadagsetningu 1. desember. |
Með SMART markmiðinu veit teymið nákvæmlega hvað þarf að gera. Það getur nú útbúið aðgerðaáætlun, til dæmis með því að auka auglýsingar, bjóða sérstök tilboð eða bæta notendaupplifun á vefnum til að ná þessari 15% aukningu.
Settu þér skýr markmið, náðu þeim með réttu verkfærunum
Ertu búinn að setja þér SMART markmið en vantar betri yfirsýn og verkfæri til að fylgja þeim eftir? Markaðssetning.is sameinar alla þína markaðsmiðla á einum stað, svo þú getir mælt árangur og tekið upplýstar ákvarðanir. Prófaðu kerfið okkar og sjáðu hvernig þú getur breytt markmiðum í mælanlegan árangur.
Algeng mistök við markmiðasetningu (og hvernig þú forðast þau)
Jafnvel þótt fólk þekki SMART-aðferðina er auðvelt að gera mistök. Hér eru nokkur atriði til að varast:
- Of mörg markmið í einu: Ef þú reynir að elta tíu kanínur í einu nærðu engri. Einbeittu þér að 2-3 lykilmarkmiðum á hverjum tíma. Gæði eru mikilvægari en magn.
- Markmið sem þú hefur ekki stjórn á: Að setja sér markmið um að „fá umfjöllun í Fréttablaðinu“ er ekki gott markmið, því þú stjórnar ekki ákvörðunum ritstjórnarinnar. Betra markmið væri að „senda út vandaða fréttatilkynningu til fimm stærstu miðlanna fyrir 15. næsta mánaðar“. Þú stjórnar aðgerðinni, ekki útkomunni.
- Að gleyma að fylgja eftir: Markmiðasetning er ekki einskiptisviðburður. Hún krefst reglulegrar eftirfylgni. Setjið niður vikulega eða mánaðarlega fundi til að fara yfir stöðuna, greina hvað virkar og hvað ekki, og aðlaga stefnuna ef þörf krefur.
- Ekki tengja markmið við umbun: Það er mikilvægt að starfsfólk sjái tilganginn með markmiðunum og finni fyrir ábyrgð. Fagnið áföngum og umbunið fyrir góðan árangur. Það skapar hvatningu og eldmóð.
Þegar SMART er ekki nóg: Næstu skref í árangursríkri stefnumótun
SMART-aðferðin er frábær grunnur, en hún er ekki allt. Þegar markmiðin eru komin á hreint hefst hin raunverulega vinna. Hún felst í því að brjóta markmiðin niður í konkret verkefni, úthluta ábyrgð og fylgjast grannt með lykilmælikvörðum (KPIs).
Mundu að markmið eru ekki höggvin í stein. Markaðurinn breytist, ný tækifæri koma upp og óvæntar áskoranir geta birst. Sveigjanleiki er lykilatriði. Vertu tilbúinn að endurskoða markmiðin þín ef aðstæður kalla á það, en gerðu það alltaf meðvitað og á grunni gagna, ekki bara út af skyndihugmynd. Með því að sameina skýra markmiðasetningu og agaða eftirfylgni ertu kominn langleiðina með að byggja upp markaðsstarf sem raunverulega skilar árangri.