Handan skammstöfunarinnar: Kjarni SMART markmiðasetningar
SMART markmið eru ekki bara fimm stafir í fallegri skammstöfun; þau eru skýr aðgerðaáætlun sem breytir óljósum óskum í mælanlegan árangur. Aðferðin neyðir þig til að skilgreina nákvæmlega hvað þú vilt afreka, hvernig árangur lítur út, hvort markmiðið sé raunhæft og hvenær því á að vera náð. Þetta er grundvallarmunurinn á því að vona að eitthvað gerist og því að búa til áætlun til að láta það gerast.
Flest fyrirtæki setja sér markmið eins og „auka sölu“ eða „bæta viðveru á samfélagsmiðlum“. Þetta eru draumar, ekki markmið. Þeim fylgir engin ábyrgð og engin leið til að mæla hvort þú sért á réttri leið. SMART-ramminn tekur þessa óljósu drauma og smíðar úr þeim verkfæri sem hægt er að vinna með.
Frá hugmynd til veruleika: SMART staf fyrir staf
Hver stafur í SMART stendur fyrir ákveðið skilyrði sem markmiðið þitt þarf að uppfylla. Með því að fara í gegnum hvern og einn tryggirðu að markmiðið sé bæði skýrt og framkvæmanlegt. Hér er yfirlit yfir hvað hver stafur þýðir og hvaða spurningum þú þarft að svara.
| Stafur | Merking | Lykilspurning |
|---|---|---|
| S | Skýrt (Specific) | Hvað nákvæmlega vil ég afreka? |
| M | Mælanlegt (Measurable) | Hvernig veit ég að markmiðinu er náð? |
| A | Aðlaðandi (Achievable) | Er þetta raunhæft með þeim úrræðum sem ég hef? |
| R | Raunhæft (Relevant) | Skiptir þetta markmið máli fyrir heildarmyndina? |
| T | Tímasett (Time-bound) | Hvenær á þessu að vera lokið? |
S – Skýrt (Specific): Hvað nákvæmlega viltu afreka?
Markmiðið verður að vera skilgreint og afmarkað. Óskýr markmið leiða til óskýrra aðgerða. Svaraðu spurningunum: Hvað? Hver? Hvar? Hvers vegna?
- Slæmt dæmi: „Auka umferð á vefsíðuna.“
- Gott dæmi: „Auka lífræna umferð (organic traffic) frá Google á bloggsíður fyrirtækisins.“
M – Mælanlegt (Measurable): Hvernig veistu hvenær þú hefur náð því?
Ef þú getur ekki mælt það geturðu ekki stjórnað því. Þú verður að geta fylgst með framvindu og vitað hvenær markmiðinu er náð. Þetta krefst þess að þú notir tölur, prósentur eða aðra mælanlega þætti.
- Slæmt dæmi: „Fá fleiri fylgjendur á Instagram.“
- Gott dæmi: „Fjölga fylgjendum á Instagram um 20% (úr 5.000 í 6.000) á næstu þremur mánuðum.“
A – Aðlaðandi (Achievable): Er þetta raunhæft?
Markmiðið þarf að vera metnaðarfullt en samt innan seilingar. Að setja sér óraunhæf markmið er örugg leið til að draga úr starfsanda og eldmóði. Skoðaðu þau úrræði, tíma og fjármagn sem þú hefur til ráðstöfunar.
- Slæmt dæmi: „Verða með stærstu vefverslun landsins á einum mánuði.“ (Ef þú ert nýbyrjaður).
- Gott dæmi: „Ná 100 sölum í vefverslun í fyrsta mánuðinum með því að nýta núverandi viðskiptavinahóp og með 150.000 kr. auglýsingafé.“
R – Raunhæft (Relevant): Skiptir þetta markmið máli?
Markmiðið verður að styðja við yfirmarkmið fyrirtækisins. Af hverju ertu að gera þetta? Er þetta rétti tíminn? Mun þetta hafa raunveruleg áhrif á reksturinn eða er þetta bara „vanity metric“ (tala sem lítur vel út en hefur enga þýðingu)?
- Slæmt dæmi: „Fá 10.000 læk á Facebook-síðuna.“ (Ef það skilar engum viðskiptum).
- Gott dæmi: „Auka fjölda skráninga á póstlista um 300 manns í gegnum Facebook-auglýsingaherferð til að byggja upp langtímasamband við mögulega viðskiptavini.“
T – Tímasett (Time-bound): Hvenær á þessu að vera lokið?
Án skilafrests er markmið bara draumur sem líður hjá. Tímarammi skapar nauðsynlegan þrýsting og hjálpar þér að forgangsraða verkefnum. Skilgreindu upphafs- og lokadagsetningu.
- Slæmt dæmi: „Við þurfum að endurhanna vefsíðuna einhvern tímann.“
- Gott dæmi: „Ný vefsíða verður hönnuð, forrituð og komin í loftið fyrir lok þriðja ársfjórðungs, þann 30. september.“
Dæmisaga: Kaffihúsið sem tvöfaldaði vefsölu sína
Ímyndum okkur lítið kaffihús, „Kaffitár“, sem brennir eigið kaffi. Eigandinn vill auka sölu á kaffipokum í gegnum vefverslunina. Upphaflega markmiðið er einfaldlega: „Selja meira kaffi á netinu.“ Þetta er óljóst og ómælanlegt. Beitum SMART-aðferðinni:
- Skýrt: Við viljum auka sölu á 250g kaffipokum í vefversluninni.
- Mælanlegt: Við viljum auka mánaðarlega sölu um 40%, úr 50 pokum í 70 poka.
- Aðlaðandi: Við höfum bolmagn til að brenna og pakka þessu magni og getum sett 100.000 kr. í auglýsingar á mánuði. Markmiðið er því raunhæft.
- Raunhæft: Aukin sala á netinu dregur úr sveiflum í versluninni og byggir upp sterkara vörumerki. Þetta styður við langtímamarkmið um vöxt.
- Tímasett: Við ætlum að ná þessu markmiði innan næstu 60 daga, fyrir lok næsta mánaðar.
Nýja SMART markmiðið: „Auka sölu á 250g kaffipokum í vefverslun um 40% (úr 50 í 70 poka á mánuði) innan 60 daga með því að keyra endurmarkvissar auglýsingar (retargeting) á fyrri viðskiptavini og bjóða ókeypis heimsendingu á pöntunum yfir 6.000 kr.“
Allt í einu er komin skýr áætlun. Teymið veit hvað á að gera, hvernig árangur verður mældur og hvenær verkefninu lýkur. Þetta er krafturinn í SMART.
Vantar þig skýra stefnu?
Að setja rétt markmið er fyrsta skrefið í átt að árangri. Ef þú vilt hjálp við að móta markáætlun sem virkar og tryggja að markaðsstarfið skili raunverulegri arðsemi, þá erum við hjá Markaðssetning.is til staðar. Skoðaðu hvernig við getum hjálpað þér að búa til markáætlun sem virkar.
Algengustu gryfjurnar í markmiðasetningu
Jafnvel með SMART-rammann er auðvelt að gera mistök. Hér eru nokkrar algengar gryfjur og hvernig þú getur forðast þær:
- Of mörg markmið: Ef allt er í forgangi, er ekkert í forgangi. Einbeittu þér að 1-3 lykilmarkmiðum á hverjum tíma til að tryggja fókus.
- Engin ábyrgð: Hver ber ábyrgð á að markmiðinu sé náð? Skilgreindu ábyrgðaraðila fyrir hvert markmið.
- „Setja og gleyma“: Markmið eru ekki höggvin í stein. Það þarf að fylgjast með framvindu reglulega (t.d. vikulega eða mánaðarlega) og bregðast við ef hlutirnir ganga ekki eins og áætlað var.
- Að refsa fyrir mistök: Ef fólk er hrætt við að ná ekki markmiðum sínum mun það setja sér ofurörugg og lítið metnaðarfull markmið. Skapaðu umhverfi þar sem metnaðarfull markmið eru hvött áfram, jafnvel þótt þau náist ekki alltaf að fullu.
Næsta skref: Eru markmiðin þín SMARTER?
Sumir hafa bætt tveimur stöfum við SMART-rammann til að gera hann enn öflugri: E og R, fyrir Evaluated (Metið) og Reviewed (Endurskoðað). Þetta leggur áherslu á að markmiðasetning sé ekki einskiptisviðburður, heldur stöðug hringrás.
- Metið (Evaluated): Þegar markmiðinu er náð (eða ekki náð), taktu þér tíma til að meta ferlið. Hvað gekk vel? Hvað hefði mátt gera betur?
- Endurskoðað (Reviewed): Er markmiðið enn raunhæft miðað við breyttar aðstæður? Þarf að aðlaga það? Stöðug endurskoðun tryggir að þú sért alltaf að vinna að því sem skiptir mestu máli, hér og nú.
Með því að tileinka þér SMART eða SMARTER hugarfarið hættirðu að elta óljósa drauma og byrjar að smíða framtíð fyrirtækisins þíns, einu mælanlegu skrefi í einu.